Highlights
Perianaal Fistels bij de hond


Disclaimer

Vetined aanvaardt geen aansprakelijkheid voor het gebruik van onderstaand ziekteoverzicht. Ondanks de grote zorgvuldigheid betracht bij het samenstellen van deze ziekteoverzichten aan de hand van literatuur en gecontroleerd door specialisten kan Vetined geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van informatie die via deze ziekteoverzichten is verkregen.

 

Toelichting

Een ziekteoverzicht / -profiel is in principe een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk meest noodzakelijke informatie. Huisdierbezitters kunnen ‘meekijken’. Een ziekteoverzicht / -profiel is nooit een vervanging van de dierenarts. Diagnose, behandeling en follow up dienen uitsluitend door of onder begeleiding van een dierenarts plaats te vinden.



Bronnen:

  1. Canine Perianal Fistula – Medical Approach, A.D. Elkins, Veterinary Specialty Center Indianapolis / Indiana, Clinician’s Brief, January 2008, p. 14-16
  2. Praktijkervaringen (cliënt hand-out): Behandeling van Peri-anaalfistels bij de Hond, A.H. Westerhuis, WHG Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren, Juni 2012.

 

Oorzaak

Onbekend. Vrijwel zeker een immuun gemedieerde fistelende ontsteking van de perianaalklieren in de huid rond de anus en/of een chronische fistelende ontsteking van de anaalzakjes.

 

Prevalentie

Het komt vaker voor bij de Duitse Herder; hier is een immuniteitsstoornis meestal het hoofdprobleem. Het komt ook bij andere rassen voor, inclusief de Witte herder; hier is een chronische fistelende anaalzakontsteking veelal het hoofdprobleem.  We zien het meestal op de leeftijd van 5-7 jaar.

 

Anamnese

De klachten zijn in het begin niet altijd even duidelijk en kunnen dus gemakkelijk door de eigenaar over het hoofd gezien worden. De klachten kunnen soms (bij nader inzien) al (veel) langer bestaan alvorens de hond voor onderzoek en behandeling wordt aangeboden. Veelvuldig likken aan de anus, stinkend muco-/seropurulent ontstekingsvocht, dyschezia (afwijkend defaecatie gedrag), tenesmus (herhaaldelijk krampachtige aandrang).

 

Klinisch beeld

Zie Anamnese. Vaak uit de hond al pijn / raakt in paniek bij het optillen van de staart; voor adequate inspectie is sedatie vaak nodig. Typische fistelwond(en), variërend van 1 tot meerdere, links en rechts op 5 en 7 uur en/of rondom  de anus. Bij de Duitse herder zou er (altijd) een link bestaan tussen perianaal fistels en een chronische colitis (a).

 

Laboratorium

Biopsie: histologie (Dx: squameus celcarcinoom).

 

Behandeling

Allereerst medicamenteus dan, indien mogelijk / noodzakelijk, chirurgisch. Zie Chirurgie.
 

  1. Immunosuppressiva
     
  1. Cyclosporine (micro-emulsie; Atopica®): 1,75 – 3 mg/kg per os, elke 12 uur ged. 16 weken. In veel gevallen treedt echter recidief op, dus moet Cyclosporine blijvend gegeven worden. Het middel is peperduur! Het middel wordt het beste geabsorbeerd als de hond nuchter is, maar wordt dan ook helaas slechter verdragen.
  1. Om de kosten van Cyclosporine te drukken (30-80%) wordt het in een lagere dosis, 1 mg/kg per os, elke 12 uur ged. 16 weken, gegeven in combinatie met Ketoconazol, 10 mg/kg per os, elke 24 uur, ook gedurende 16 weken
  1. Een andere veel goedkopere en minstens zo effectieve optie is: Prednison, 1 mg/kg per os, elke 24 uur ged. 4 weken, gevolgd door 0,5 mg/kg per os, elke 24 uur ged. 8 weken.
  1. Of Prednison, 1 mg/kg per os, elke 12 (!) uur ged. 2 weken, gevolgd door 0,5 mg/kg per os, elke 12 (!) uur ged. 14 weken  in combinatie met Azathioprine (humaan Imuran®), 1-2 mg/kg per os, elke 24 uur ged. 16 weken.
     
  1. Antibiotica   Cephalexine 22 mg/kg per os, elke 8 uur ged. 6 weken of Sulfasalazine 1 gram ged. 6 weken (a). Saunders Handbook of Veterinary Drugs adviseert een  dosering 10-30 mg per kilogram (!) per os, elke 8-12 uur. Per kilogram doseren is nauwkeuriger / veiliger.
  1. Vreemd eiwit dieet   Bijv. vis/aardappel, konijn/aardappel)
  1. Lokaal   Tacrolimus zalf (Protopic®) 0,10%; humane zalf, 30 of 60 gram.
  1. Hygiëne


Medicamenteus

Immunosuppressiva: prednison, cyclosporine, azathioprine

 

Chirurgie

Bij (1) betrokkenheid van ontstoken anaalzakjes, (2) goed resultaat van medicamenteuze behandeling binnen 4-6 (max. 16) weken, in (3) de wetenschap dat veelal recidief optreedt, (4) blijvende medicamenteuze behandeling zeer kostbaar / onbetaalbaar is en/of onacceptabele bijwerkingen heeft, is chirurgische verwijdering van de anaalzakjes geïndiceerd direct nadat de ontstekingsprocessen genezen zijn op medicamenteuze behandeling.

Bij Duitse herders is de reactie op medicamenteuze behandeling in veel gevallen teleurstellend en chirurgie weinig of niet succesvol; bij andere rassen is de reactie op medicamenteuze behandeling in veel gevallen goed en chirurgie dikwijls succesvol.

Staartamputatie heeft geen zin; ten onrechte werd vroeger aangenomen, dat een brede staartaanzet predisponeerde voor perianaal fistels. Cryochirurgie (bevriezen),  elektrochirurgie (branden) en laser hebben in veel gevallen nauwelijks of geen zin.

 

Prognose

Bij de Duitse herder zeer gereserveerd. Bij andere rassen redelijk tot goed. Zie Follow-up.

 

Follow-up

Maandelijks, indien nodig onder sedatie. Ofschoon er een zeer duidelijke verbetering na 4-6 weken medicamenteuze behandeling kan / moet zijn, zijn er patiënten (i.h.b. Duitse herders) die 16 weken nodig hebben. Op basis van ervaringen bestaat de indruk, dat, in die gevallen de prognose, ook van een chirurgische behandeling over het algemeen slechter is.

 

Kosten

Hoog tot zeer hoog (bij blijvende behandeling met Cyclosporine).